Juszczyna cz.V

Każda utworzona gmina musiała ogólny, przedstawiony poniżej zakres dostosować do swoich warunków

Zakres działalności Gminy:

  • wolny zarząd majątkiem gminnym, załatwianie spraw odnoszących się do Gminy
  • czuwanie nad bezpieczeństwem osób i ich mienia
  • staranie o zakładanie i utrzymanie gminnych dróg, mostów, ulic, placów o bezpieczeństwo i łatwość komunikacji po drogach i wodach
  • policja polowa
  • dozór policyjny nad przedmiotami żywności, nad targami, nad miarą i wagą
  • policja zdrowia
  • policja nad czeladzią i wyrobnikami, niemniej wykonywanie przepisów o czeladzi służebnej
  • policyjny dozór nad obyczajowością publiczną
  • sprawy ubogich, opieka nad zakładami dobroczynnymi Gminy i zapobieganie żebractwu
  • policja ogniowa, policja budownictwa, wykonywanie przepisów porządku budowniczego i udzielanie policyjnego pozwolenia na budowy
  • ustawa oznaczyć się mający wpływ na szkoły średnie, przez gminę utrzymywane i na szkoły ludowe, staranie o zakładanie i uposażanie i utrzymywanie szkół ludowych i przepisów konkurencji do szkół
  • jednanie stron w sporze będących przez mężów zaufania z Gminy wybieranych
  • przedsiębranie dobrowolnej sprzedaży ruchomości drogą licytacji[1].

 

Rada Gminna jest organem uchwalającym i nadzorującym nie jest jednak organem wykonawczym.

 

W sprawach gospodarstwa Gminy należą do obrad i uchwał Rady:

  • wszelkie rozporządzenia względem zakładowego majątku i dobra Gminy
  • postanowienia o sposobie użytkowania i zarządu tego majątku i dobra gminy, wydzierżawienie, wynajmowanie, lokowanie kapitałów
  • uchwalanie budżetu rocznego, staranie o pokrycie niedoboru
  • sprawdzanie i załatwianie rachunków rocznych
  • przyzwolenie na rozpoczęcie sporów prawnych i na odstąpienie od nich, zatwierdzanie ugód spór umarzających, ustanawianie zastępców prawnych
  • w ogóle wszelkie sprawy, nie należące do zwyczajowego zarządu majątkiem i te które sobie rada względem tego zarządu zastrzeże[2].

Oto fragmenty opracowań jak powinna wyglądać Rada Gminna i jakie obowiązki powinna pełnić. W archiwum zachowały się natomiast dokumenty z kilku wyborów do Rady Gminnej w Juszczynie. Są to protokoły z samych wyborów jak i obowiązków jakie wynikały z powierzonych funkcji. Protokoły pochodzą z trzech okresów, mianowicie z 1919, 1922 i 1926 roku

Wybory do Rady Gminnej z 27 lipca 1919 roku

Porządek wyborczy – Rada Gminna na 6 lat

IV koło wyborcze na wybór 4 radnych i 2 zastępców od godziny 9  do 12

III koło wyborcze na wybór 4 radnych i 2 zastępców od godziny 12 do 3

II koło wyborcze na wybór 4 radnych i 2 zastępców od godziny 3 do 4.30

I koło wyborcze na wybór 4 radnych i 2 zastępców od godziny 4.30 do 5.30 po południu

Podpisane przez naczelnika gminy Wojciecha Grenia

 

Członkowie komisji: Jakub Sygut, Andrzej Homa, Stanisław Howaniec, Paweł Chowaniec. Nie było nikogo biegłego w piśmie odczytywał listę głosujących i prowadził protokół sekretarz Jan Stolarski. I tak:

IV koło o godzinie 12 zakończyło głosowanie i zaczęto liczyć głosy.

Radnymi zostali: Stanisław Chowaniec (15 głosów), zastępcami zostali: Jan Twardysko (11 głosów) i Józef  Świanaiński (10 głosów),

III koło o godzinie trzeciej zakończyło głosowanie i zaczęto liczyć głosy.

Radnymi zostali: Paweł Chowaniec (20 głosów), Paweł Ficoń (17 głosów), Józef Murański (12 głosów), Jakub Jura (6 głosów), zastępcami zostali: Marcin Kania (6głosów) i Józef Noga (6 głosów)

II koło o godzinie 4.30 zakończyło głosowanie i zaczęto liczyć głosy.

Radnymi zostali: Jakub Sygut (11 głosów), Marcin Wrzeszcz (8 głosów), Marcin Kania (8 głosów), Józef Noga (7 głosów), zastępcami zostali: Józef Świniański (12 głosów),

TomaszWojtyła(5głosów).
I koło o godzinie 5.30 zakończyło głosowanie i zaczęto liczyć głosy.

Radnymi zostali: Jan Murański (13 głosów), Andrzej Noga (9 głosów), Karol Chowaniec (8 głosów), Andrzej Greń (7 głosów), zastępcami zostali: Józef Słapa (9 głosów), Jan Foja (6 głosów)

Naczelnikiem Gminy został  Wojciech Greń[3].

28 lipca  ukonstytuowała się nowa Rada Gminna pod przewodnictwem Karola Chowańca przystąpiono do wybierania zwierzchności gminnej.

Naczelnikiem został Wojciech Greń wybrany 15 głosami,

I asesorem został  Jan  Świniański (15 głosów),

II asesorem został Andrzej Murański (15 głosów)

III asesorem został Jan Murański (15 głosów)

IV asesorem został Józef Noga (15 głosów)

V asesorem został Paweł Chowaniec (15 głosów)

Zastępcą naczelnika został Andrzej Murański[4]

W 1922 roku radnymi byli: Andrzej Murański, Jan Świniański, Jan Murański, Józef Noga, Paweł Chowaniec, Stanisław Chowaniec, Jan Twardysko, Paweł Ficoń, Michał Janik, Jakub Gluza, Jakub Sygut, Marcin Wrzeszcz, Marcin Kania, Andrzej Homa, Karol Chowaniec, Andrzej Greń.

29 czerwca 1922 roku zmarł naczelnik Gminy Wojciech Greń, zarządzono wybory uzupełniające. Nowym naczelnikiem został Jakub Sygut. Wybory odbyły się 4 lipca 1922[5].

 

Kolejnym razem postarm się przedstawić jakie wydatki ponosiła Juszczyna jako gmina.

Sabina Murańska

[1] Tamże, s. 25.

[2] Tamże, s. 26.

[3] AP Kraków, „Starostwo Żywieckie, sygn. 202, s. 334 – 335.

[4] Tamże, s. 339.

[5] Tamże, s.  341 – 343.